Het MAS, Museum Aan de Stroom, is nu precies één maand open voor het publiek. In het openingsweekend van 13 mei trok het meer dan 75.000 bezoekers. Zoveel verwachtte ik er vandaag niet. Vandaar dat ik vandaag eens op mijn gemak een kijkje ging nemen.
Ik arriveer rond 12:45 uur bij het MAS. Aan alle loketten staan rijen. Mensen komen het museum in en gaan het museum uit. Het bezichtigen van de tijdelijke tentoonstelling kost vijf euro. De permanente tentoonstelling acht euro. Beide tentoonstellingen bekijken kan voor tien euro. Lees ik allemaal op borden boven de loketten. Toch eens navraag doen.
'Zijn die tentoonstellingen op verschillende verdiepingen?', vraag ik als ik aan de beurt ben. 'De tijdelijke tentoonstelling zijn de meesterwerken, schilderijen, op de derde. Op de vierde t/m de achtste verdieping is het meer antropologisch. Wat wil je graag zien?' Ik besluit voor het journalistieke doel beide te combineren en betaal tien euro. In ruil krijg ik geen entreekaartje, maar een sticker die ik duidelijk zichtbaar op mijn overhemd plak. Zo kunnen de zaalwachters en suppoosten duidelijk zien dat ik netjes heb betaald.
Op de begane grond bevinden zich de toiletten, het café Storm en de vestiaire. Op de eerste verdieping zijn de burelen ondergebracht. Ik ga met de roltrap daarom direct door naar de derde verdieping. Het kijkdepot op de tweede sla ik ook over. Ik ben bang dat het anders helemaal een overvloed aan indrukken gaat worden. In het kijkdepot alleen al zijn duizenden voorwerpen te zien die voorlopig nog geen (vaste) plek in het museum hebben.
De tentoonstelling van de meesterwerken is een 'tijdelijke' tentoonstelling. Er is echter geen reden tot haast. Tijdelijk duurt namelijk nog t/m 31 december 2012! Op deze tentoonstelling zijn werken uit drie Antwerpse musea ondergebracht. Onder andere vele uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). De sluiting van dit museum tot 2017, restauratie, heeft daar uiteraard mee te maken.
De meesterwerken beslaan zes eeuwen schilderkunst. Klassiek en modern. Waarschijnlijk om een contrast te creëren, hangen ze om en om in de zalen. Eerst een zaal klassiek. Dan een zaal modern etc. Aangezien moderne kunst mij niet echt kan bekoren, houd ik het hier bij de klassieke werken. Veel Rubens en andere Nederlandse meesters. De nadruk ligt op bijbelse taferelen en afbeeldingen die aan oudere allegorieën refereren. Ik zie echter ook winterlandschappen en portretten.
De derde t/m de achtste verdieping hebben allemaal een eigen thema. Dat thema is op zijn beurt weer gelinkt met de stad Antwerpen. Het thema op de vierde verdieping gaat over machtsvertoon. Toeval of niet, hier is mij weinig van bijgebleven. Dat krijg je als je vijf verdiepingen kunst probeert te onthouden. Dan wil er nog wel iets ontschieten.
Het thema op de vijfde verdieping handelt over de stad Antwerpen en haar plaats in de wereld. Net als op de overige verdiepingen wordt de bezoeker eerst op een luchtige manier ingeleid in het thema. Hier gebeurt dit door vele klokken die de juiste tijd aangeven in plaatsen op overige continenten die naar de stad Antwerpen zijn vernoemd. Dat zijn er nogal wat. Helemaal bij de tijd zijn die klokken echter niet. Als ik naar de klok van New York kijk, geeft deze kwart over acht aan. Foutje: het tijdsverschil met NY is zes uur. Het is nu kwart over één in Belgisch Antwerpen. De klok had dus op kwart over zeven moeten staan.
Op deze vijfde verdieping wordt het ontstaan en de ontwikkeling van de stad Antwerpen geschetst aan de hand van voorwerpen, tekeningen en schilderijen. Een zo'n voorwerp is de Minerva. Een auto die begin 20e eeuw in het Antwerpse district Berchem is gebouwd. Hij neemt een prominente plaats in. De ontwikkeling van de Antwerpse haven valt een verdieping hoger te bezichtigen. Hier uiteraard ook veel scheepsmodellen.
De zevende en achtste etage zijn beide gewijd aan het thema leven en dood. Op de zevende etage valt te zien hoe de grootste godsdiensten in Antwerpen hiermee omgaan: het christendom, het jodendom, de islam en het boeddhisme. Ik leer o.a. dat de joden eeuwige graven kennen, omdat de doden ooit weer zullen opstaan. Cremeren of het graf na zoveel jaar ontruimen, is er dus niet bij in de joodse geloofsleer. De achtste verdieping is gewijd aan de meer exotische geloven: Japan, het sjamanisme, het geloof van de Maya's en andere oude volken in pré-columbiaans Amerika.
De negende verdieping met het restaurant Zilt en de tiende verdieping met panoramisch uitzicht over Antwerpen vanaf het dak sla ik over. Ook al, omdat ik hoogtevrees heb. Van dat uitzicht heb ik trouwens op iedere verdieping al veilig achter glas kunnen genieten.
De inrichting van het MAS is overzichtelijk. Er is voldoende ruimte in de zalen om ordentelijk alles te kunnen aanschouwen. Niet alleen de voorwerpen en schilderijen nemen een belangrijke plaats in. Ook via video, tv en computer krijgt de bezoeker veel info over de thema's. Ik heb expres weinig gemeld over de voorwerpen, want het is onbegonnen werk ze allemaal te benoemen. Het gaat van gouden munten tot een auto, van Japanse Samoerai zwaarden tot Afrikaanse maskers. Je beweegt je snel naar de verdiepingen via de roltrappen. Waarbij ik me wel afvraag wat er gebeurt, mocht de elektriciteit onverhoopt eens uitvallen ...
Het MAS staat aan het begin van wat 'het Eilandje' heet. Een nieuwe wijk aan wat eens een binnenhaven was. Deze wijk is nog volop in ontwikkeling. Vandaar dat de infrastructuur nog niet optimaal is. Een bushalte of tramhalte aan het MAS is er bijvoorbeeld niet en ook je auto vlakbij parkeren, kun je vergeten. Toch valt het goed te bereiken vanuit het historisch centrum. Te voet ben je er het snelst door via het Falconplein naar de Brouwersvliet te wandelen. De Brouwersvliet eenmaal overgestoken, loop je zo met je snufferd tegen het MAS op. Met de tram kan ook. Neem lijn 4 of 7 met als eindhalte Sint-Pietersvliet. De Brouwersvliet is dan slechts op enkele meters verwijderd.
Tot slot een korte video om het bovenstaande verhaal enigszins te visualiseren.
